VIỆT NAM TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI VÀ HỘI NHẬP

1. Công cuộc đổi mới là một cuộc cải cách toàn diện về kinh tế - xã hội:

a. Bối cảnh:

  • Ngày 30 - 4 - 1975: Đất nước thống nhất, cả nước tập trung vào hàn gắn vết thương chiến tranh và xây dựng, phát triển đất nước.
  • Nước ta đi lên từ một nước nông nghiệp lạc hậu.
  • Tình hình trong nước và quốc tế những năm cuối thập kỉ 70, đầu thập kỉ 80 diễn biến phức tạp.

→ Trong thời gian dài nước ta lâm vào tình trạng khủng hoảng.

b. Diễn biến:

  • Năm 1979: Bắt đầu thực hiện đổi mới trong một số ngành (nông nghiệp, công nghiệp).
  • Đường lối Đổi mới được khẳng định từ Đại hội VI - Năm 1986 với ba xu thế:
    • Dân chủ hóa đời sống kinh tế - xã hội.
    • Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN.
    • Tăng cường giao lưu và hợp tác với các nước trên thế giới.

c. Thành tựu:

  • Nước ta đã thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài. Lạm phát được đẩy lùi và kiềm chế ở mức một con số.
  • Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao (đạt 9,5% năm 1999, 8,4% năm 2005).
  • Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (giảm tỉ trọng khu vực I, tăng tỉ trọng khu vực II và III).
  • Cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ cũng chuyển biến rõ rệt.
  • Đời sống nhân dân được cải thiện, giảm tỉ lệ nghèo của cả nước.

d. Thách thức:

  • Các thành tựu kinh tế chưa thật vững chắc. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm.
  • Lạm phát có xu hướng tăng lên. Sự phân hóa giàu nghèo ngày càng lớn.
  • Chênh lệch trình độ phát triển KT - XH giữa các vùng.
  • Thiếu vốn đầu tư, kết cấu hạ tầng và csvc chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.
  • Nhiều vấn đề xã hội cần giải quyết: Nhà ở, việc làm, môi trường, y tế, ...

2. Nước ta trong hội nhập quốc tế và khu vực:

a. Bối cảnh:

  • Thế giới: Toàn cầu hóa là xu hướng tất yếu của nền kinh tế thế giới, đẩy mạnh hợp tác khu vực. Các tổ chức liên minh kinh tế được thành lập.
  • Ngày 15 - 11 - 1994, tổ chức thương mại thế giới (WTO) ra đời, hoạt động chính thức từ 1 - 1 - 1995. Hiện nay gồm 150 nước thành viên.
  • Việt Nam là thành viên của ASEAN (tháng 7/1995), bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ, thành viên WTO năm 2007.
  • Năm 1997, Việt Nam tham gia vào khu vực mậu dịch tự do Đông Nam Á (APTA). Tham gia diễn đàn kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).

b. Thành tựu:

  • Thu hút vốn đầu tư nước ngoài ODA, FDI.
  • Đẩy mạnh hợp tác kinh tế, khoa học kĩ thuật, bảo vệ môi trường.
  • Phát triển ngoại thương ở tầm cao mới, xuất khẩu gạo....

c. Thách thức:

  • Bộc lộ những khó khăn của nước ta: Vốn, công nghệ và lao động lành nghề . . .
  • Sự cạnh tranh các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta.
  • Sự phá hoại của các thế lực thù địch

3. Một số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc Đổi mới:

  • Thực hiện chiến lược toàn diện về tăng trưởng và xoá đói giảm nghèo.
  • Hoàn thiện và thực hiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN.
  • Đẩy mạnh công nghiệp hoá gắn liền với kinh tế tri thức.
  • Đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế để tăng tiềm lực kinh tế quốc gia.
  • Có các giải pháp hữu hiệu bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững.
  • Phát triển nền văn hoá mới, chống lại các tệ nạn xã hội, mặt trái của kinh tế thị trường.